Hayvan Barınaklarında Hassas Tarım Teknolojileri – Hayvan Sağlığı

Bu makale Hayvan Barınaklarında Hassas Tarım Teknolojileri Uygulamaları makalesinin bir parçasıdır. Makalenin diğer bölümlerine aşağıdaki listeden ulaşabilirsiniz.

Hassas süt çiftliğinde kullanılan teknolojiler aşağıda 8 başlık altında incelenmiştir

Giriş – Hayvan Barınaklarında Hassas Tarım Teknolojileri Uygulamaları

  1. Beslenme (Nutrition/Feeding):
    1. Otomatik buzağı besleme sistemleri
    2. Karıştırma ve Yemleme Robotu
    3. Yem İtici Robot
  2. Üretim (Production)
    1. Otomatik Sağım Sistemleri
      1. Sağım odası ve sabit sağım sistemleri
      2. Rotary Sağım Sistemi
      3. Robot Sağım Sistemi
    2. Otomatik Sağım Sistemlerine Entegre Diğer Cihazlar
      1. Süt bileşenlerinin ölçen cihazlar
      2. Süt miktarını ölçen cihazlar
      3. Süt akışı ve zamanı ölçen cihazlar
  3. Hayvan Sağlığı (Animal Health)
    1. Mastitis Tespit Cihazları
    2. Pedometre
    3. Sıcaklık Ölçümü
    4. Hareket Aktivitesi ve Geviş Getirme Sayısı
    5. Vücut Kondüsyon Puanı Ölçümü
    6. Günlük Vücut Ağırlığı Ölçümü
    7. Yatma/Ayakta Durma Davranışı Ölçümü
    8. Gerçek Zamanlı Yer Tespiti
  4. Hayvan Doğurganlık (Fertility)
    1. Kızışma Tespiti
    2. Buzağılama Tespiti
  5. Hayvan Refahı (Animal Welfare)
    1. Ahır Havalandırması
    2. Hayvan Bekleme Alanı Yağmurlama Sistemi
    3. Gübre Sıyırıcılar:
      1. Sıyırıcı robot
      2. Zincirli tip sıyırıcı
      3. Kablolu tip sıyırıcı
      4. Hidrolik sıyırıcı
  6. Çevre (Enviromental)
    1. Biyogaz
    2. Isı/Enerji Geri Kazanımı
  7. Depolama ve Taşıma (Storage & Transportation)
    1. Otomatik Yıkamalı Süt Soğutma Tankı
    2. Süt Taşıma Tankı
  8. Satış Makinaları / Dolapları
    1. Otomatik çiğ süt otomatları / Sütmatikler
      1. Mekan içi sütmatik
      2. Mekan dışı sütmatik
      3. Mobil sütmatik
    2. Kapalı Sergi Dolapları

3. Hayvan Sağlığı (Animal Health)

            1980’den günümüze, her bir inek için çeşitli parametrelerin ölçülebilmesi için sensörlerin geliştirilmesi için bir çok çalışma gerçekleştirilmiştir. Sensör sistemleri geliştirme aşamaları 4 seviyede tanımlanabilir:

  1. İnekle ilgili hususların hesaplanması metodu (aktivite vb.),
  2. Sensörler tarafından toplanan verilerdeki değişimin (örneğin aktivite artışı), ineğin durumu hakkında bilgi üretimine çevrilmesi (kızışma),
  3. Tavsiye üretmek üzere, sensör verilerinin diğer verilerle desteklenerek birleştirilmesi (ineğin tohumlanıp, tohumlanmayacağı gibi),
  4. Karar vermenin çiftçiye veya sensör sisteminin kendisi tarafından otomatik olarak verilmesine bağlı olan.

              Sensör sisteminin ilk basamağı sensörün kendisi iken, ikinci basamak sensör verisinin ineklerin bireysel olarak sağlığı hakkında bilgi veren bir algoritma tarafından kullanılmasıdır. Bu basamakta sensör verisinin, sensör dışı diğer verilerle birleştirilmesi de mümkündür.

              Bu amaçla kullanılan başlıca hassas tarım teknolojileri aşağıda anlatılmıştır.

3.1. Mastitis Tespit Cihazları

          Mastitis, özellikle büyükbaş hayvanlarda, sütün nitelik ve niceliğini önemli ölçüde etkiler. Bu hastalık sebebiyle süt üretimi doğrudan etkilenir. Çoğu durumda uygulanan antibiyotik tedavisi neticesinde, 10 gün boyunca diğer sağlam memelerden de elde edilen süt kullanılamaz. İlerlemiş durumlarda da meme kaybı ile sonuçlanır.

          Hastalıkla mücadelede temel yöntemlerden birisi de, mastitis hastalığının henüz başlangıcında tespit edilmesidir. Mastitis kaynaklı somatik hücreler süte karışır. Henüz başlangıcında, süte geçen bu somatik hücreler, sütün elektrik iletkenliğini değiştirmektedir. Sağılan sütün elektrik iletkenliğinin sürekli takip edilmesi ile henüz başlangıç aşamasında mastitis tespiti yapılabilmektedir.

          Sağım sistemine dahil edilen yeni mastitis cihazları, sütün karıştığı ilk noktadan önce ölçüm yapılması sayesinde hangi memede mastitis bulunduğu doğrudan belirlenir ve cihaz üzerindeki ilgili uyarı lambaları ile kullanıcı uyarılır. Sınır değerlere göre ölçüm yapan eski sistemlerin aksine, her hayvanın memelerini birbiri ile karşılaştıran yeni mastitis cihazları, bu sayede ölçülen değerleri daha hassas değerlendirir.

Şekil 12 – Mastitis tespit cihazı

3.2. Pedometre

            Pedometre; bir inekte belirlenen zaman diliminde adım sayısı esasına dayanılarak tasarlanmış, pille çalışan bir alettir. Pedometrenin çalışma prensibi; kızgınlık ile ineğin davranış değişiklikleri arasındaki ilişkinin belirlenmesine dayanmaktadır.

            Pedometre ineğin bacağına ya da boynuna takılmaktadır. Pedometrenin bacağa veya boyuna takılması, elde edilecek değerler bakımından önemli bir fark oluşturmamaktadır. Çünkü bacak aktivitesi, boyunun sergilediği aktiviteye eşit veya biraz daha fazla olmaktadır. Bilindiği gibi kızgınlıktaki inek daha aktif hale gelmekte ve adım sayısı artmaktadır. Bir dakikalık aralıklarla ineğin gösterdiği aktivite ile ilgili tüm kayıtlar alınır ve 15 dakikalık zaman blokları halinde veriler özetlenmektedir. Her iki saatin sonunda kaydedilen toplam bilgi bir hafızaya geçmektedir.

            Pedometreden elde edilen veriler sabah ve akşam sağımlarında günlük olarak değerlendirilmektedir. Sağım ünitesinin girişindeki anten sistemi veya optik okuyucu, pedometreni takılı olduğu ineğin kimliğini ve önceki 12 saatin aktivite değerlerini bilgisayara iletir. Her sağımda bilgisayara kaydedilen aktivite değerleri, hesaplanmış eşik değerle ve önceki aktivite değerleriyle otomatik olarak kıyaslanmaktadır.

Şekil 13 Pedometre

3.3. Sıcaklık Ölçümü

            İneklerde kulak, işkembe, vajina veya sütte gerçekleştirilen sıcaklık ölçümleri ile kızışma, buzağılama, stres ve hayvanın genel sağlığı tespit edilir.

            İşkembe için kablosuz hassas tarım teknolojileri kullanılmaktadır. Hap şeklinde hayvana yutturulan vericiler sayesinde hayvanın işkembe sıcaklığı, kablosuz olarak alıcılara aktarılmaktadır.

Şekil 14 İşkembe sıcaklık ölçümü

            İşkembede kullanılan sıcaklık ölçüm cihazının benzerleri, hayvanın kulak ve vajina sıcaklığını ölçmek içinde kullanılmaktadır. Sistem benzer olarak ilgili bölgeye yerleştirilen vericiden belirli periyodlarla sıcaklık ölçümlerini alır ve kablosuz olarak alıcıya iletir. Alıcı tarafından bilgisayara aktarılan sıcaklıklar özel hazırlanan yazılımlar ile değerlendirilir.

Şekil 15 Kulak içi sıcaklık ölçümü

 3.4. Hareket Aktivitesi ve Geviş Getirme Sayısı

            İneklerin boynuna takılan cihazlar ile ineklerin davranış ve hareketlerini, geviş getirme miktarlarını kaydederek, bu kayıtlardan, ineklerin sağlık durumları ve kızgınlık zamanları gibi çok önemli bilgiler anında takip edilebilir.

            İneklerin sürekli olarak, hareket aktivitelerini, geviş getirme düzenlerini veriler halinde alır, aldığı bu verileri olması gereken ve eski verilerle karşılaştırarak, İnekteki, sağlık sorunlarını, kızgınlık zamanlarını, tohumlanıp, tohumlanmaması gereken zamanları çok yüksek oranda hassasiyetle çözümler.   İneğin boynuna takılan bu cihaz İneğin aktivitesini, geviş getirme sayısı ve düzenini, yaptığı hareketleri ve bu hareketleri ne şekilde yaptığını iki saatlik analizler halinde kayıt eder.

            İnek, çiftliğin değişik yerlerinde kurulu antenlerin altından geçtiği anda, cihaz topladığı ve kaydettiği verileri kontrol ünitesine yollar. Bu ünitede işlenen veriler gerek bilgisayar gerek kontrol ünitesi ekranında görüntülenir, raporlar halinde alınabilir. Bu bilgiler istenildiği kadar saklanabilir.

Şekil 16 Hareket Aktivitesi ve Geviş Getirme Sayısı Ölçümü

3.5. Vücut Kondüsyon Puanı Ölçümü

            Süt sığırlarında vücut kondisyonunun belirli aralıklarla saptanması; sağlık, üreme performansı ve verimlilikle yakın ilişkide bulunan vücut enerji rezervlerinin belirlenmesini ve sürü yönetiminin uygun şekilde yapılmasını sağlamaktadır.

Şekil 17 Vücut Kondisyon Puanı Ölçümü

3.6. Günlük Vücut Ağırlığı Ölçümü

            Bir çok otomatik sağım sisteminde kullanılan günlük vücut ağırlığı ölçüm sistemi, vücut kondisyon puanı ve enerji dengesinin ölçülmesinde gösterge olarak kullanılmaktadır. Çalışma sistemi yukarıda anlatılan pedometreler ile aynıdır.

Şekil 18 Günlük Vücut Ağırlığı Ölçümü

3.7. Yatma/Ayakta Durma Davranışı Ölçümü

            Yatma/ayakta durma davranışı ölçer, hayvan sağlığı, rahatı ve aktivitelerinin izlenmesi için hayvanın aktivite seviyesi ve üç boyutlu hareket bilgileri kaydeder.

3.8. Gerçek Zamanlı Yer Tespiti

            Gerçek zamanlı yer tespit sistemi, ineklerin yerini tespit etmek için kullanılan GPS benzeri bir sistemdir. Hayvanların ahırdaki dağılımını daha iyi anlamaya yarar. Buradan elde edilen veriler, daha iyi ahırların tasarlanması yada mevcutların geliştirilmesinde kullanılır.

Şekil 19 Gerçek zamanlı yer tespit sistemi

 

Kaynaklar

Anonim, 2014, “Sağım sistemleri”, http://tr.wikipedia.org/wiki/Sa%C4%9F%C4%B1m_sistemleri, [Ziyaret Tarihi: 28 Aralık 2014].

Anonymous, 2013, “Proceedıngs Of The Precısıon Daıry Conference and Expo” University of Minnesota, Minnesota.

Bewley, J.M., Borchers, M.R., 2014, “Currently Available Precision Dairy Farming Technologies”, http://afsdairy.ca.uky.edu/extension/businessmgmt/currenttechnologies, [Ziyaret Tarihi: 27 Aralık 2014].

Çimen, Ö., 2010, “Süt Sığırcılığında Vücut Kondüsyon Puanı (VKP) Ve Değişiminin Üreme Performansı Ve Süt Verimi Üzerine Etkileri”, Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Adana.

Frıcke, A.F., Becker, B.R., 2011, “Kapılı Sergi Dolapları Enerji Tasarrufu Yapar, Satış Kaybına Neden Olmaz”, http://www.mmo.org.tr/resimler/dosya_ekler/29b91e02f444db3_ek.pdf?dergi=1159, [Ziyaret Tarihi: 08 Ocak 2015].

Helwatkar, A., Riordan, D., Walsh, J., 2014, “Sensor Technology For Animal Health Monitoring”, Proceedings of the 8th International Conference on Sensing Technology, Sep. 2-4, 2014, Liverpool, UK

Hogeveen, H., Steeneveld, W., 2013, “Integrating it all: Making it work and pay at the farm”, Wageningen University, Wageningen.

Kuraloğlu, H., 2013, J.M., Borchers, M.R., 2014, “Hassas süt hayvancılığı çiftlik yönetimleri”, http://www.sutdunyasi.com/haber/776-hassas-sut-hayvanciligi-ciftlik-yonetimleri.html#sthash.69P1ZmER.dpuf, [Ziyaret Tarihi: 27 Aralık 2014].

Salfer, J., 2014, “How Robotic Milking May Someday Fit Your Dairy”, University of Minnesota, St. Cloud, MN

Samer, M., 2011,” Implementation of Cooling Systems to Enhance Dairy Cow’s Microenvironment”, Journal of Environmental Science and Engineering, 5 (2011) 1654-1661.

Türkyılmaz, M.K., 2005, “Süt Sığırcılık İşletmelerinde Sağım Robotu Kullanımı”, Erciyes Üniv Vet Fak Derg 2(1) 61-64.

Uzmay, C., Kaya, İ., Tömek, B., 2010, “Süt Sığırcılığında Hassas Sürü Yönetim Uygulamaları”, Hayvansal Üretim 51(2): 50-58.

Yule, L.J., Eastwood, C.R., 2013, “Challenges And Opportunities For Precision Dairy Farming In New Zealand”, Massey University, Palmerston North, New Zealand.

Faydalanılan Siteler

http://www.medria.fr/en_GB/produits/vel-phone.html

http://www.biyogaz.web.tr/tr/biyogaz-nedir

http://www.egevet.com.tr/teknik_detay.aspx?id=486

http://www.dairymaster.com/milk-cooling/

http://kromel.com.tr/tr/urun/otomatik-y-kamal-s-t-so-utma-tank-10.html

http://www.ciftlikdergisi.com.tr/ab-ulkelerinde-cig-sut-satislarina-devam.html.

http://www.ozaktifsogutma.com.tr/kategori-stlk-42.html

http://www.lely.com

http://afsdairy.ca.uky.edu/extension/businessmgmt/currenttechnologies

http://www.refarm.com.tr/buzagi-besleme-makineleri.html

http://www.gea-farmtechnologies.com/tr/tr/bu/milking_cooling/youngstock/concentrate_feeders/default.aspx

http://www.delaval.com/

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*