Hastalıktan Ari İşletme ve Onaylı İşletme Desteği

Ülkemizde yaygın olarak görülen sığır tüberkülozu, sığır, koyun, keçi brusellozu ile etkin mücadele edilebilmesi, sürdürülebilir hayvancılığın sağlanması ve hayvanlardan insanlara bulaşabilen bu hastalıklardan halk sağlığının korunması amacı ile hastalıktan ari işletme desteklemesi uygulanmaktadır. Hayvan sağlığının korunması yanında kaliteli ve sağlıklı süt üretilmesi sağlanmaktadır.

Hayvancılık Desteklemeleri Hakkında Uygulama Esasları Tebliğinde (Tebliğ No: 2017/32) hastalıktan ari işletmeKoruyucu tedbirlerin alınarak işletmedeki hayvanların sığır tüberkülozu ve sığır brusellozu hastalıkları yönünden ari olduğu onaylanan işletme” olarak tanımlanmıştır.

Hastalıklardan ari işletmelere sağlık sertifikası verilmesi ile ilgili olarak tebliğde aşağıdaki kriterler yer almaktadır.

  • Desteklemeden yararlanmak üzere başvuran işletmeler için il/ilçe müdürlüğünce Hastalıktan Ari İşletmeler İçin Tespit ve İnceleme Tutanağı düzenlenir.
  • İşletme asgari teknik ve hijyenik açıdan yeterli olmalı, işletmedeki tüm sığırlar ise, Bakanlık programına uygun olarak küpelenmiş, pasaportu verilmiş ve veri tabanına kayıt edilmiş olmalıdır.
  • Bakanlık tarafından yılı içinde uygulanan programlı şap ve LSD aşıları yaptırılmış olmalıdır.
  • İşletmede, yeni gelen hayvanlar için karantina ve gözetim işlevi görecek ayrı bir ünite bulunmalıdır.
  • Hayvan hastalık ve zararlıları ile mücadele kapsamında, işletmedeki hayvanlarda kullanılan ilaç, aşı ve benzeri kayıtların işletmede bulundurulması, kayıt defterine işlenmiş olması, doğum, ölüm ve mecburi kesim tarihlerinin tutulması ve bu kayıtların il/ilçe müdürlüklerince periyodik olarak kontrol edilerek tasdik edilmesi sağlanmalıdır.
  • İşletmede bulunan sığırlar, 2/4/2009 tarihli ve 27188 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sığır Bovine Tüberkülozu Yönetmeliği ve 3/4/2009 tarihli ve 27189 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bruselloz ile Mücadele Yönetmeliği hükümleri gereğince, tüberküloz ve bruselloz hastalıkları yönünden il/ilçe müdürlüklerince taramadan geçirilir. Her iki hastalıktan menfi bulunan işletmeler için il müdürlüklerince Hastalıktan Ari İşletmeler İçin Sağlık Sertifikası düzenlenir.
  • İşletmenin arilik statüsünün devam etmesi için işletmede bulunan hayvanların mezkur yönetmeliklerde belirtilen zamana göre teste tabi tutulması gerekir.
  • İşletmeye dahil edilecek hayvanların karantina ve gözetim şartlarının il/ilçe müdürlüklerince tespiti ve kontrolü yapılır. Hastalıktan ari işletmelerden gelen hayvanlar için yönetmeliklerde belirtilen süreye dikkat edilerek testler yapılır ve ari işletmeye katılımı sağlanır.
  • Karantina ve gözetim altında tutulmadan veya bu süre içerisinde tarama sonucunu beklemeden hastalıktan ari işletmelere hayvan dahil edilmesi durumunda, işletme desteklemeden yararlandırılmaz.
  • Destekleme ödemesine esas Veteriner Bilgi Sisteminden alınan Hastalıktan Ari İşletmeler İçin Sağlık Sertifikasına Sahip İşletmelerin Hak Ediş Belgesi üç nüsha olarak hazırlanır ve bir nüshası Hastalıktan Ari İşletme Sertifikası ile birlikte GKGM’ye gönderilir, birer nüshası da il/ilçe müdürlüğünde, Tüberkülin Teamül Cetvelleri ve bruselloz laboratuvar raporları ile birlikte muhafaza edilir.
  • Sertifika tanziminden sonra 31/12/2017 tarihine kadar işletmeye doğum yoluyla katılan hayvanlar için 31/12/2017 tarihi itibarıyla Veteriner Bilgi Sisteminden alınan iki nüsha Ek Hak Ediş Belgesi tanzim edilir ve bir nüshası GKGM’ye gönderilir, bir nüshası da mahallinde muhafaza edilir. İşletmede bulunan toplam ari hayvan sayısına karşılık gelen destekleme oranı bu fıkrada yer alan sayısal değerler dikkate alınarak belirlenir. Doğum yoluyla katılan erkek hayvanlardan bu tarihte altı aylık yaşın üzerinde olanlar destekleme kapsamı dışındadır.
  • Sertifika tanziminden sonra 31/12/2017 tarihine kadar işletmeye karantina ve gözetim altında tutulup, Sığır Tüberkülozu ve Sığır Brusellozu testleri yapılarak, ari olduğu tespit edildikten sonra katılan hayvanlar için 31/12/2017 tarihi itibarıyla Veteriner Bilgi Sisteminden alınan iki nüsha Ek Hak Ediş Belgesi tanzim edilir ve bir nüshası GKGM’ye gönderilir, bir nüshası da mahallinde muhafaza edilir. İşletmede bulunan toplam ari hayvan sayısına karşılık gelen destekleme oranı birinci fıkrada yer alan sayısal değerler dikkate alınarak belirlenir.
  • Bakanlıkça belirlenen kriterlere sahip işletmelerde bulunan her ari hayvana yılda bir kez olmak üzere destekleme ödemesi yapılır. Hastalıktan ari işletme desteği ödemesi, bütçe imkânları çerçevesinde Bakanlıkça belirlenen tarihte ilgili banka şubesince hayvan sahibine doğrudan yapılır.
  • Ariliğin sürdürülebilmesi için en fazla bir yıl aralıkla test yapılması gerektiğinden, bir önceki yılbaşında yapılan testin süresinin geçirilmemesi için ari işletmede aynı yıl içerisinde testlerin tekrarlanması durumu ile karşı karşıya gelinmektedir. Destekleme ödemeleri de her ari işletmeye yılda bir kez yapıldığından, aynı yıl içerisinde yapılan testlerle sertifikalandırılan işletmeler için destekleme ödemesi yapılamamaktadır. Bu durumdaki işletmeler, yıl içerisinde yeni bir test yapılarak sertifikalandırılır ve destekleme ödenmez. Böylece yılbaşında yapılan test tarihi değişeceğinden, bu test tarihinden 1 (bir) yıl sonra yapılacak sertifikalandırma ile destekleme ödenir.

Hastalıktan Ari İşletmeler için onay sertifikası verilebilmesi için hazırlanan denetim formunda aşağıdaki kriterler kontrol edilir:

Hayvan Sağlığı ve Refahı

  1. Çiftlikteki sığır cinsi hayvanlar ile koyun ve keçilerin tamamı Bakanlık veri tabanına kayıtlı, tanımlanmış hayvanlar olmalıdır.
  2. Çiftlikteki hayvan sayısı, çiftlik kayıt defterindeki hayvan sayısı ile Türkvet veri tabanına kayıtlı hayvan sayısının bire bir uyumlu olması gerekmektedir. Çiftlik ziyareti öncesinde Türkvet veri tabanından işletme tescil ve bireysel hayvan kayıtları alınacak ve çiftlikte, çiftlik kayıtları ve fiili durumla karşılaştırılacaktır.
  3. Çiftlikteki küpesiz hayvanlar için küpe talebi yapılmış olmalıdır.
  4. İl müdürlüğünce düşen küpelerin basım öncesi kontrolü yapılmalıdır. Tek küpesi düşenler için tek küpe, çift küpesi düşenler için çift küpe talebi olmalı ve basılmalıdır.
  5. Çiftlikte kullanılan küpeler Bakanlıkça belirlenen kriterlere uygun olmalıdır. (Renk, boyut vb.)
  6. Çiftlikteki hayvanların doğum, ölüm, kesim, hareket bildirimleri yasal süre içinde yapılmalıdır.
  7. Çiftlikte bulunan hayvanlar tüberküloz ve brusellozdan ari olmalıdır ve bu durum resmi olarak belgelenmelidir. Tüberküloz ve Brusellozla ilgili testler her yıl tekrarlanmalıdır.
    1. Çiftlikte bulunan 6 haftalıktan büyük dişi-erkek tüm hayvanların tüberkülin testine tabi tutulmuş olması gerekmektedir. (küçükbaş hayvanlarda aranmayacak)
    2. Çiftlikte bulunan 12 aylıktan büyük dişi ve damızlık tüm erkek tüm hayvanlardan brusellanın kontrolü için kan alınmış olmalıdır. (koyun ve keçiler için altı ayın üzerindeki bütün hayvanlardan brusellanın kontrolü için kan alınmış olmalıdır.)
  8. Hayvanların şap hastalığı yönünden takip ve kontrolleri yapılmalıdır.
  9. Hayvanların genel sağlık durumu iyi olmalıdır. Sütü insan tüketimi için kullanılan hayvanlarda genital sistem enfeksiyonları, enterit, mastit v.b. hastalıklar ve ateş bulunmamalıdır.
  10. Sütü insan tüketimi için kullanılan hayvanlarda sütü etkileyecek meme yarası bulunmamalıdır.
  11. İneklerde günlük süt verimi en az 2 litre olmalıdır.
  12. Hasta hayvanlar kayıt altına alınmalı ve diğerlerinden ayrılmalıdır.
  13. Doğuma yakın, doğum yapmış ve hasta hayvanlar sürüden ayrı bir yerde tutulmalıdır.
  14. Süte geçebilen ve insan sağlığına zararlı veya zararlı olabilecek ilaçlarla tedavi yapılıp yapılmadığı, yapılmışsa ilaçların atım süresi kadar zaman sütün kullanılıp kullanılmadığı önemlidir. Bu durum kayıt altına alınmış olmalıdır.
  15. Koyun ve Keçiler Brusella Melitensis den ari hayvanlar olmalıdır.
  16. Hayvan refahı açısından değerlendirilmelidir. Hayvanlara kötü muamele edilmemelidir.
  17. Hayvan refahı açısından değerlendirilmeli ve hayvanların bulundukları ortamın yaşam değerlerine bakılmalıdır.

Ahır Hijyeni ve Sağlığı

  1. Çiftlikteki binaların fonksiyonel amaçları belirlenmelidir.
  2. Çiftliği çevreleyen koruma bandı bulunmalıdır.
  3. Çiftlikteki hayvan hareketlerinin kaydı tutulmalıdır.
  4. Ahır ve çevresinin temizliği kontrol edilmelidir.
  5. Konu hayvan refahı açısından da değerlendirilmeli ve hayvanların bağlanma bölümlerinin kuru kalıp kalmadığına, gerektiğinde yataklık kullanılıp kullanılmadığına bakılacaktır.
  6. Zemin ve duvarlar kolay temizlenebilir malzemeden yapılmış olmalıdır.
  7. Hayvanların tüketiminde, alet ve ekipmanların temizliğinde kullanılan su yeterli ve uygun kalitede olmalıdır.
  8. Hayvanlar, sütün depolandığı, işlendiği ve soğutulduğu bina ve bölümlerden uzak tutulmalıdır.
  9. Köpekler, domuzlar, kanatlılar v.b. ahır ve ona bağlı binalarda bulunmamalı, sağlık koşulları belirlenmiş hayvanlarla temas etmemeleri sağlanmalıdır.
  10. Ölen hayvanların kaydı tutulmalıdır.
  11. Ölen hayvanların yakılarak veya gömülerek bertaraf edilmesi gerekmektedir.

Süt Sağımında Hijyen

  1. Süt sağımına başlamadan önce meme uçları, meme ve çevresi temizlenmelidir.
  2. Resmi Veteriner Hekim aksini belirtmedikçe, meme pomat ve spreyleri sağımdan hemen sonra kullanılmalıdır. Kullanılan pomat ve spreyler ruhsatlı olmalıdır.
  3. Süt sağıcı, her hayvanın sağımını yapmadan önce, sütün görünüşünü kontrol etmelidir. Sütte bir anormallik olması durumunda, diğer sütlerden ayrılmalıdır.
  4. Meme hastalığı olan hayvanlar son olarak veya ayrı bir makine ya da elle sağılmalıdır. Sağılan süt diğer sütlerle karışmamalıdır.

Bina, Ekipman ve Alet Hijyeni

  1. Süt ile temasta olan ekipman ve araçların düzgün yüzeyleri olmalı ve kolaylıkla temizlenir ve dezenfekte edilebilir olmalıdır. Korozyona uğramamalıdır.
  2. Süt sağımı için kullanılan alet ve ekipmanlar ve bunların parçaları her zaman temiz olmalıdır.
  3. Kullanımdan sonra sağım aletleri, mekanik aletler, süt ile temas eden kaplar temizlenip dezenfekte edilmelidir.
  4. Dezenfekte edilen aletler temiz su ile çalkalanmalıdır.
  5. İşlenmemiş sütün nakliyesinde kullanılan konteynır ve tanklar temizlenip dezenfekte edilmelidir.
  6. Üretim kapasitesine uygun büyüklükte süt soğutma tankı olmalıdır.

Sağımda Çalışanların Hijyeni

  1. Çiftlik kapasitesine uygun sayıda personel olmalıdır.
  2. Süt sağıcılar, sağım öncesi ellerini yıkamalı ve gerektiğinde yeniden yıkamalıdır.
  3. Süt sağımı yapan ve sağım sonrası süt ile temasta olan kişiler temiz sağım elbisesi giymelidir.
  4. El temizliği için sağım yerinin yakınında çalışanların ellerini yıkayabilecekleri su tesisatı olmalıdır.

İşlenmemiş Sütün Kalitesi ve Toplanması

  1. Süt günlük olarak toplanıyorsa, sağımdan sonra 8 0C den fazla olmayan sıcaklıkta soğutulmalıdır.
  2. Süt günlük toplanmıyorsa, sağımdan sonra 6 0C den fazla olmayan sıcaklıkta soğutulmalıdır.
  3. Nakliye soğuk zincirin muhafazası ile yapılmalıdır. İşlenmemiş sütün, süt işleme tesisine varışta sıcaklığı 10 0C den fazla olmamalıdır.

İşlenmemiş Sütün Kullanımdan Geri Çekilmesi

  1. “Hayvanlara Uygulanan Veteriner İlaçları İçin Kayıt Belgesi” tutulmalı ve veteriner ilaçları ayrı bir bölmede muhafaza edilmelidir.
  2. Süte geçebilen veteriner ilaçlarına maruz kalan hayvanlar işaretlenmeli ve ilaçların prospektüsünde yazan atım süreleri göz önüne alınmalıdır.
  3. Veteriner ilaçları ve diğer kimyasal kalıntılar içeren sütler imha edilmelidir.
  4. İmha edilen sütler “Hayvan ve Hayvansal Kökenli Gıda İmha Tutanağı”nda kayıt altına alınmalıdır.

Hayvan Beslenmesi

  1. Çiftlikte kullanılan yem ve yem maddeleri kayıt altına alınmalıdır.
  2. Yem ve yem maddelerinin stoklama şartları uygun olmalıdır. (Nemsiz ve rutubetsiz ortam olmalıdır.)
  3. Yemleme şekli belirtilecektir.
  4. Rasyonun işletme tarafından mı yapıldığı yoksa fabrika tarafından mı hazırlandığı belirtilecektir.

Eğitim

  1. Çiftlik çalışanları hijyen kurallarına uygun üretim hakkında düzenli eğitim almalıdır.
  2. Çiftlik çalışanları kişisel hijyen konularında düzenli eğitim almalıdır.
  3. İşletme sahibine il müdürlüğünce verilen eğitimlerle ilgili bir belge verilecektir.

Hastalıklardan Ari İşletmeler İçin Sağlık Sertifikasına sahip olan ve yukarıdaki kriterleri karşılayan işletmelere Onaylı Süt Çiftliği Sertifikası verilir.

Hastalıklardan Ari İşletmeler İçin Sağlık Sertifikasına sahip olan süt sığırı işletmelerinde bulunan, damızlık boğalar dışındaki, altı ay yaşın üzerindeki erkek hayvanlar hariç, tüm sığırlar için hayvan sahiplerine doğrudan destek ödemesi yapılır. Ari sığır başına ödeme birim miktarları 500 başa kadar tam, 501 baş ve üzeri için %50’sine karşılık gelen tutarın ödenmesi suretiyle uygulanır (hastalıktan ari işletme desteği 2017 yılı için 200 TL/baş). Ayrıca, Onaylı Süt Çiftliği sertifikasına sahip olan işletmelerdeki ari işletme desteği alan tüm sığırlar için, ilave olarak hayvan başına aşağıda belirtilen miktarda ödeme yapılır (Onaylı Süt Çiftliği Desteği (ilave) 60 TL/baş)

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*