Tüketim Teorisine Giriş

Tüketici: Tüketici, ihtiyaçlarını gidermek veya tatmin sağlamak amacı ile mal ve hizmetleri kullanan kişi veya topluluktur.

Geleneksel talep kuramının amacı; tüketicilerin davranışlarını incelemektir. Tüketici harcamalarını yaparken en yüksek faydaya ulaşmak için bir plan yapmaktadır. Buna kavram olarak “faydanın maksimizasyonu aksiyonu” denir. Faydanın karşılaştırılması 2 yaklaşımla olur;

Ordinal yaklaşım: faydanın ölçülemeyeceğini savunmaktadır.(tüketicinin malı seçerken en iyi faydalanacağı şekilde farklı malları sıraya koyabilmesinin olası olduğunu ancak sayısal değerler olmadığından marjinal faydanın ölçülüp mutlak rakamlarla ifade edilemeyeceğini savunmaktadır.)

Kardinal yaklaşım: faydanın ölçülebileceğini kabul ettiği için marjinal fayda kavramıyla ilgilenmektedir. Tüketici farklı iki mal için arasında kıyas yapabilecek kadar bilgiye piyasa koşulları planlanan dönemdeki gelirin bilinmesi sayesinde sahiptir.

Kardinal Fayda Teorisi temel olarak üç varsayım üzerine inşa edilmiştir;

  • Toplam Fayda
  • Marjinal Fayda
  • Azalan Marjinal Fayda

Toplam Fayda: Kişinin bir dönem boyunca bir malın tüketiminden elde ettiği faydaya verilen addır.

Marjinal Fayda:kişinin her ilave birim mal tüketmesi sonucu toplam faydada meydana gelen değişikliktir. Toplam fayda fonksiyonunun birinci türevi bize marjinal faydayı verir.

Tüketicinin belirli bir dönemde kullandığı mal miktarı arttıkça, elde ettiği (her ilave birim için) fayda azalır. Marjinal faydanın bu giderek azalması durumuna azalan marjinal fayda ilkesi adı verilir.

Marjinal faydanın ilk kullanım hariç, “0”’a eşit olduğu duruma, “doyum noktası” adı verililr. Sahip olduğu gelir ile satın alabileceği en iyi mal sepetini satın almayı amaçlayan bir tüketici, bir malı doyum noktasında, içerecek bir noktada ya da aşan bir noktada asla satın almaz.

Tüketicinin varsayılan özellikleri:

  • Tüketici rasyonel/akılcıdır.
  • Belirli bir sürede tercihleri değişmez
  • Piyasanın işleyişi, yapısı, mallar hakkında tam bilgiye sahiptir.
  • Piyasada oluşan mal ve hizmetlerin fiyatlarını ve bütçe olanaklarını veri olarak kullanır.
  • Maksimum düzeyde kendi çıkarını gözetir.

Tüketim Teorisi kapsamında aşağıdaki konular incelenmiştir.

1 – Tüketici Dengesi (Tüketici Davranışlarının Optimizasyonu)

  • Kardinal Fayda Teorisi (Sayısalcılar, Kardinalistler) ve Eş Marjinal Fayda Prensibi (I.Gossen Yasası ve II. Gossen Yasası):
  • Ordinal Fayda Teorisi (Sırasalcılar, Ordinalistler) ve Kayıtsızlık Eğrileri Tekniği
      • 1. Aşama: Farksızlık Eğrisi / Kayıtsızlık Eğrileri
      • 2. Aşama: Bütçe Doğrusu
      • 3. Aşama: Tüketici Dengesi
  • Tüketici Dengesindeki Değişmeler
      • Gelir Etkisi ve Engel Yasası (Gelir -Tüketim Eğrisi, Engel Eğrisi)
      • Fiyat Etkisi ve Giffen Paradoksu (Giffen Mallar)

2 – Talep

  • Talep Eğrisi
  • Talep Elastikiyeti/Esnekliği

Detaylı bilgi için ilgili konu başlıklarına tıklayabilirsiniz.

Bu makalede aşağıda yer alan kaynaklardan dolaylı veya direkt olarak faydalanılmıştır. Aşağıda yer alan kaynaklarında incelenmesi faydalı olacaktır.

Kaynaklar:

Anonim, 2017, https://tr.wikipedia.org/wiki/Kardinal_Fayda_Teorisi, Vikipedi, [Ziyaret Tarihi : 18.01.2017]

Gökdemir, L., “Ders Notu”, https://www.artvin.edu.tr/files/user_files/files/a806773ac876dd7 2d36b61e7e285f977.pdf, İnönü Üniversitesi İİBF İktisat Bölümü [Ziyaret Tarihi: 18.01.2017]

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*